اندازة بهينه و عوامل مؤثر بر آن در صنايع توليدي ايران

محمدعلي فيض‌پور, پرويز داودي, سعيده رادمنش

چکیده


چكيده

اگرچه واژه‌هاي ظرفيت اسمي و ظرفيت بالفعل واژه‌هايي است كه مي‌توان بر اساس آنها وضعيت صنايع توليدي هر كشور يا منطقه را توصيف نمود، اما در ادبيات اقتصادي اندازة بهينه از كليدي‌ترين مفاهيمي است كه تحت تأثير رفتار بنگاه‌هاي فعال در هر صنعت قرار مي‌گيرد. بر اين اساس، مطالعات متعدد با استفاده از روش‌هاي گوناگون كوشيده‌اند تا اندازة بهينه را در صنايع، بخش‌ها و مناطق تخمين زنند و عوامل مؤثر بر آن را شناسايي نمايند. اين مقاله نيز مي‌كوشد با تعيين اندازة بهينه در صنايع توليدي ايران عوامل مؤثر بر اين اندازه را مورد ارزيابي قرار دهد. همسو با مطالعات پيشين، نتايج اين پژوهش نشان مي‌دهد كه اندازة بهينه به شدت تحت تأثير صنعتي است كه بنگاه در آن فعاليت مي‌نمايد. افزون ‌بر آن، ميزان توسعه‌يافتگي محل استقرار بنگاه، بهره‌وري، سطوح تكنولوژي بالا و متوسط، حجم سرمايه‌گذاري و نرخ تمركز بر اندازة بهينه تأثيري مثبت و معني‌دار داشته، اما تأثير مالكيت‌هاي تعاوني و خصوصي و نيز سودآوري بنگاه بر اندازة بهينه تأثيري منفي است. با وجود اين، تأثير رشد صنعت بر اندازة بهينه تأثيري دوگانه است. از اين‌رو و از حيث سياست‌گذاري، اندازة بهينه در هر صنعت متغيري پوياست و برخوردي پويا با چنين متغيري از هر حيث ضروري است.

واژگان کلیدی


اندازة بهينه، كدهاي چهاررقمي ISIC، صنايع توليدي، ايران

تمام متن:

PDF

منابع و مآخذ مقاله


منابع

ابونوري، اسماعيل و نجمه غلامي (1387)، «برآورد و مقايسة نسبت تمركز در صنايع ايران با استفاده از الگوي لگ-نرمال»، فصلنامة بررسي‌هاي اقتصادي، شمارة 1، 134-111.

بخشي، لطفعلي (1382)، «اندازه‌گيري تمركز در صنعت سيمان»، فصلنامة پژوهش‌هاي بازرگاني، شمارة 26، 96-75.

بهشتي، محمد باقر، ناصر صنوبر و حسن فرزانه كجاآباد (1388)، «بررسي عوامل مؤثر بر ورود و خروج خالص بنگاه‌ها در بخش صنعت ايران»، فصلنامة پژوهش‌هاي اقتصادي ايران، سال سيزدهم، شمارة 38، 179-157.

پورپرتوي، مير طاهر، داوود دانش‌جعفري و اسدالله جلال‌آبادي (1388)، «مقايسه تطبيقي انحصار و تمركز در برخي از صنايع كشور»، پژوهشنامة اقتصادي، سال نهم، شمارة 4، 154-129.

جلال‌آبادي، اسدالله و نجمه غلامي (1386)، «انحصار و تمركز در صنايع ايران: مطالعه موردي برخي صنايع 1384-1379»، دو فصلنامة جستارهاي اقتصادي، سال چهارم، شماره 7، 232-197.

خداداد كاشي، فرهاد (1377)، «ساختار و عملكرد بازار، نظريه و كاربرد آن در بخش صنعت ايران»، تهران، مؤسسه مطالعات و پژوهش‌هاي بازرگاني، چاپ دوم، 1385.

خداداد كاشي، فرهاد (1379)، «انحصار، رقابت و تمركز در بازارهاي صنعتي ايران (73-1367)»، فصلنامة پژوهش‌هاي بازرگاني، شماره 15، 116-83.

خداداد كاشي، فرهاد (1386)، «صرفه‌هاي مقياس در اقتصاد ايران: مورد بخش صنعت»، تحقيقات اقتصادي، شمارة 80، 18-1.

خداداد كاشي، فرهاد و محمدنبي شهيكي‌تاش (1391)، «ارتباط كارايي با متغرهاي ساختاري بر مبناي نگرش SCP در بخش صنعت ايران (رهيافت بوت استرپ در استنباط آماري)»، فصلنامة پژوهش‌هاي اقتصادي ايران، شمارة 51، 42-21.

عبادي، جعفر و محمدنبي شهيكي‌تاش (1383)، «بررسي درجه رقابت در بازارهاي صنعتي ايران»، فصلنامة پژوهش‌هاي بازرگاني، شماره 31.

عمادزاده، مصطفي، كريم آذربايجاني و غلام‌رضا زمانيان (1380)، «صرفه‌هاي ناشي از مقياس: تحليلي از وضعيت شركت ذوب آهن اصفهان»، مجله تحقيقات اقتصادي، شمارة 59.

فيض‌پور، محمد علي و سعيده رادمنش (1391)، « توزيع اندازه بنگاه‌‌هاي صنايع توليدي و روند تغييرات آن»، فصلنامة پژوهش‌هاي اقتصادي (رشد و توسعه پايدار)، سال دوازدهم، شمارة چهارم، 163-135.

فيض‌پور، محمد علي و محمد رضا دهقان‌پور (1390)، «ساختار صنعت و بهره‌وري نيروي كار در صنايع توليدي ايران»، فصلنامة پژوهشنامه اقتصادي، سال يازدهم، شمارة 2، ص 95-71.

كانون عصر توسعه، «كتاب طلايي صنعت و معدن استان يزد سال 1387»، يزد، مؤسسه راهيان پگاه نور.

Audretsch, D. B. and Leeuwen, G. V. (1999), "Are Small Firms Really Suboptimal?", Small Business Research and Consultancy, Research Report 9902/E, 1-47.

Bain, J. S. (1956), Barriers to New Competition, Cambridge, Mass: Harvard University Press, Quoted in Clark, 1990.

Berndt, Ernst R., and Dieter M. Hesse (1986), ″Measuring and Assessing Capacity Utilization in the Manufacturing Sectors of Nine OECD Countries″, European Economic Review, 30, 961–989.

Coad, Alex (2009), The Growth of Firms: A Survey of Theories and Empirical Evidence, Evolutionary Economics Group, Max Planck Institute of Economics, Germany, Edward Elgar, Cheltenham, UK • Northampton, MA, USA.

Davies, S. W. (1977), "Minimum Efficient Size and Seller Concentration: An Empirical Problem", Sheffield Division Paper No 77/9.

Duetsch, L. L. (1973), "Elements of Market Structure and the Extent of Suboptimal Capacity", Southern Economic Journal, Vol. 40, No. 2, 216-223.

Eastman, H. C. and Stykolt, S. (1967), The Tariff and Competition in Canada, Toronto: MacMillan of Canada.

Ebadi, J. and Mosavi, S. (2006), "Economics of Scale in Iranian Manufacturing Establishments", Iranian Economic Review, No. 150.

Fuss, M. A. and Gupta, V. K. (1981), "A Cost Function Approach to the Estimation of Minimum Efficient Scale, Returns to Scale, and Suboptimal Capacity", European Economic Review, No. 15, 123-135.

Gabszewicz, J. Jaskold, and M. Quinzii (1986), The Dynamics of Capacity Adjustment in a Competitive Economy, European Economic Review, 30, 729–748.

Gan, J. and Smith, C. T. (2011), "Optimal Plant Size and Feedstock Supply Radius: A Modeling Approach to Minimize Bioenergy Production Costs", Biomass and Bioenergy, Vol. 35, 3350-3359.

Gupta, K. (1979), "Suboptimal Capacity and Its Determinants in Canadian Manufacturing Industries", the Review of Economics and Statistics, Vol. 61, No. 4, 506-512.

Hecker, D. E. (2005), "High- Technology Employment: A NAICS- Based Update", Monthly Labor Review, 57-72.

Klein, L. R. (1960), ″Some Theoretical Issues in the Measurement of Capacity″, Econometrica, 28, 272–286.

Lyons, B. (1980), "A New Measure of Minimum Efficient Plant Size in UK Manufacturing Industry", Economica, New Series, Vol. 47, No. 185, 19-34.

Marsili, O. (2005), "Technology and Size Distribution of Firm: Evidence from Dutch Manufacturing", Review of Industrial Organization Vol. 27, No. 4, 303-328.

Penrose, Edith (2009), The Theory of the Growth of the Firm, Fourth Edition, Oxford University Press.

Prince. Y. M. and Thurik. A. R. (1992), "Firm- Size Distribution and Price- Cost Margins in Dutch Manufacturing", Small Business Economics, No. 5, 173-186.

Prince. Y. M. and Thurik. A. R. (1995), "Do Small Firms’ Price- Cost Margins Follow Those of Large Firms?", Bulletin of Economic Research, Vol. 47, No. 4, 0307-3378.

Saving, T. R. (1961), "Estimation of Optimum Size of Plant by the Survivor Technique", Quarterly Journal of Economics, Vol. 75, 569-609.

Segerson, Kathleen, and Dale Squires (1995), ″Measurement of Capacity Utilization for Revenue Maximizing Firms″, Bulletin of Economic Research, 47, 77–84.

Scherer, F. M. and et. al. (1975), The Economics of Multi-Plant Operation, Cambridge: Harvard University Press.

Swamidass, P. and Kotha, S. (1998), "Explaining Manufacturing Technology Use, Firm Size and Performance Using a Multidimensional View of Technology", Journal of Operations Management Vol. 17, No. 1, 23-37.

Walla, C. and Schneeberger, W. (2008), "The Optimal Size for Biogas Plants", Biomass and Bioenergy, Vol. 32, 551-557.

Weiss, L. W. (1976), Optimal Plant Size and the Extent of Suboptimal Capacity" Cambridge, Mass: Industrial Organization in Honor.

Youn Kim, H. (1999), ″Economic Capacity Utilization and its Determinants: Theory and Evidence″, Review of Industrial Organization 15: 321–339.


ارجاعات

  • در حال حاضر ارجاعی نیست.