اندازه‌گيري فقر (نسبی) در ايران با استفاده از منطق فازي

محمدحسين پوركاظمي, داريوش حسنوند

چکیده


چكيده

براي اندازه‌گيري فقر و تمايز فقير از غير فقير، معمولاً از شاخص‌هاي  سن، خط فقر، نسبت فقرا و شكاف فقر استفاده مي­شود. اگر چه اين شاخص‌ها مفيد می­باشند اما با به کارگيري منطق فازي و ترکيب آن با روش‌هاي فوق مي­توان به دقت اندازه‌گيري شاخص‌ها افزود. براي مثال، براساس روش خط فقر، اگر درآمد فردي كمي بالاتر از خط فقر باشد، غير فقير و كمي پايين­تر از خط فقر باشد، فقير محسوب مي‌شود. در مورد ساير شاخص­ها نيز وضعيت مشابه­اي وجود دارد.  استفاده از روش منطق فازي مي­تواند باعث رفع اين مشکل گردد. در اين مقاله با معرفي شاخص­هاي مختلف و با بازتعريف اين شاخص­ها در چارچوب منطق فازي، اندازه‌گيري فقر در ايران در سال­­های 76، 82 و 1388 انجام شده است. نتايج با حالت متداول نيز مقايسه شده است. اين مقايسه نشان مي­دهد، روش‌هاي اندازه‌گيري فقر با استفاده از چارچوب منطق فازي، نشان از تعریف  دقیق­تر و همچنین گسترده­تر فقر نسبت به روش­هاي متداول دارد. نتايج حاصل ازدو دیدگاه متداول و منطق فازي حکایت از آن دارد شاخص‌هاي فقر در  سال 1376 نسبت به سال 1382 بالاتر هستند و فقر در سال 1382 نسبت به 1376 كاهش يافته است، ولي شاخص‌هاي مذكور (هم به روش متداول و هم روش فازي) در سال 1388مجدداً افزايش داشته­اند. فقر در مناطق روستايي با استفاده از هر دو دیدگاه در تمامي سال­هاي مورد بررسي، بيشتر از مناطق شهري است.

واژگان کلیدی


اندازه‌گيري فقر و نابرابري، منطق فازي، شاخص فقر فازي سن

تمام متن:

PDF

منابع و مآخذ مقاله


منابع

باقري، فريده و حسين كاوند(1385)، "اندازه گيري شدت فقر در ايران کاربرد شاخصSST ". فصلنامة علمي پژوهشي رفاه اجتماعي، سال پنجم، شمارة 20.

خالدي، کوهسار و زورار پرمه(1384)، "بررسي وضعيت فقر در مناطق شهري و روستايي ايران(1382-1375)" اقتصاد کشاورزي و توسعه، سال سيزدهم، شمارة 49.

خداداد کاشي، فرهاد(1377)، "اندازه‌گيري فقر در ايران بر حسب خصوصيات اجتماعي و اقتصادي خانوارها: كاربرد شاخص سن در ايران" پ‍‍‍ژوهشنامه بازرگاني، فصلنامة شماره 8.

خداداد کاشي، فرهاد و خليل حيدري(1388)، "اندازه گيري شاخص‌هاي فقر بر اساس عملکرد تغذيه‌اي خانوارهاي ايراني"، پژوهشنامة اقتصادي، سال نهم، شماره سوم.

راغفر، حسين و ابراهيمي (1387)"فقر در ايران طي سال‌هاي 83-1368" فصلنامة علمي پژوهشي رفاه اجتماعي، سال ششم، شمارة 24.

صادقي، حسين و ارشک مسانلي "رابطه رشداقتصادي و توزيع درآمد با روند فقر در ابران با استفاده از رويكرد فازي" فصلنامة علمي پژوهشي رفاه اجتماعي، سال هفتم، شمارة 28.

طرازکار، محمد حسن و منصور زيبايي(1383)، "بررسي معيارهاي رفاه اجتماعي و توزيع درآمد و فقر در جوامع روستايي و شهري مطالعه موردي استان‌هاي فارس و اصفهان و سمنان" اقتصادکشاورزي و توسعه، سال دوازدهم، شماره 48.

عرب مازار، عباس و سيد مرتضي حسيني نژاد(1383)، "برآورد ميزان فقر و شدت آن در گروه‌هاي مختلف شغلي خانوارهاي روستايي ايران" اقتصاد کشاورزي و توسعه، سال دوازدهم شمارة 45.

متوسلي، محمود و سعید صمدي(1387)" شناخت جنبه‌هاي اقتصادي سياست‌هاي كاهش فقر"، مجلة تحقيقات اقتصادي، دانشكده اقتصادي دانشگاه تهران، شماره 55، پاييز و زمستان 1387.

محمودي، وحيد (1381) " اندازه‌گيري فقر در ايران" فصلنامة پژوهشنامه بازرگاني، شماره ٢٤، پاييز 57.

نجفي، بهاء الدين و آشان شوشتريان (1386)"برآورد خط فقر، اندازه فقر و بررسي تعيين کننده‌هاي آن در خانوارهاي روستايي و شهري ايران" اقتصاد کشاورزي و توسعه، سال پانزدهم شماره 59.

Belhadj Besma(2010) "One-dimensional Fuzzy Poverty Measure from an Bootstrap Method Perspective" EuroEconomica Issue 1,24.

Caramuta, Diego, M and Contiggiani , Federico (2005) A Fuzzy Approach to Poverty Measurement.

Cerioli. A.and S, Zani (1990)" A Fuzzy approach to the measurement of poverty". In: Dagum C., Zenga M. (eds) Income and Wealth Distribution, Inequality and Poverty, pp. 272-284. Springer- Verlag, Berlin, (1990)

Jes´us P´erez-Mayo(2007) "Latent vs. fuzzy methodology in measuring multidimensional poverty", Research on Economic Inequality, Volume 14 .

Betti Gianni; Bruno Cheli; Riccardo Cambini(2004) "A statistical model for the dynamics between two fuzzy states: theory and an application to poverty analysis" METRON - International Journal of Statistics, vol. LXII, n. 3, pp. 391-411.

Limam, Mohamed and Belhadj, Besma "Unidimensional and multidimensional fuzzy poverty measures: New approach", journal Economic Modelling, 2012.

Njong ,Aloysius Mom and Paul Ningaye(2008) " Characterizing weights in the measurement of multidimensional poverty: An application of data-driven approaches to Cameroonian data "OPHI Working Paper 21.

Pajooy an, J, (1994) ″Establishing the Poverty Line″, Iran Economic Review, No.1,.

Paolo Giordani,and Giovanni Maria Giorgi (2010) ″Poverty Measures in a Fuzzy Logic Framework″ Scientific Meetings of Sis, 45th Scientific Meeting of the Italian Statistical Society.

Sen, A.(1976) "Poverty: "An Ordinal Approach to Measurment". Econometrica, 44,: 219- 231.

United Nation(2000), United Nation Millenniun Development, Resolution 55/2 adopted by the General Assembly, United Nation.

World Bank Institute(2005) "Introduction to Poverty Analysis" Poverty Manual, August 8.

Kanbur, R and A, Samner (2012), "Poor Countries or Poor People? Development Assistance and the New Geography of Global Poverty"Jornal of International Development. 24,6, 686-695.


ارجاعات

  • در حال حاضر ارجاعی نیست.